UE liberalizuje przepisy dotyczące edycji genów: Co to oznacza dla polskich rolników?

Unia Europejska podejmuje historyczne kroki w kierunku złagodzenia przepisów dotyczących roślin wyhodowanych przy użyciu Nowych Technik Genomicznych (NGT), takich jak CRISPR-Cas9. Odchodząc od restrykcyjnej dyrektywy GMO sprzed ponad 20 lat, unijni decydenci chcą uprościć procedury rejestracji odmian odpornych na suszę i choroby. To strategiczny zwrot w polityce rolnej UE, stawiający na innowacje technologiczne w walce ze zmianami klimatycznymi.

Dla rolników i agronomów kluczowe jest rozróżnienie między klasycznymi organizmami modyfikowanymi genetycznie (GMO) a NGT. Tradycyjne GMO polega na wprowadzeniu obcego DNA z innego gatunku. Z kolei NGT pozwala na precyzyjną edycję własnego genomu rośliny, co naśladuje naturalne mutacje, ale w znacznie krótszym czasie. Dzięki temu proces hodowli nowych odmian skraca się z kilkunastu lat do zaledwie kilku sezonów.

Łagodniejsze przepisy przełożą się bezpośrednio na koszty produkcji i ochronę roślin. W obliczu powtarzających się susz w Polsce i krajach sąsiednich, dostęp do odpornych odmian staje się kluczowy. Rośliny o zwiększonej tolerancji na niedobory wody lub naturalnie odporne na grzyby pozwolą ograniczyć zabiegi chemiczne, co oznacza mniejsze zużycie paliwa oraz niższe wydatki na środki ochrony roślin.

Zyskają również europejskie firmy nasienne i instytuty badawcze. Nowe ramy prawne pozwolą na komercjalizację odmian NGT bez ponoszenia ogromnych kosztów certyfikacji wymaganych dotychczas dla GMO. Zwiększy to konkurencyjność europejskiego rolnictwa wobec producentów z obu Ameryk, którzy od lat korzystają z technologii edycji genów bez tak restrykcyjnych barier.

Co to oznacza dla rolników: Pierwsze odmiany NGT, w tym ziemniaki odporne na zarazę czy suszoodporna pszenica, mogą pojawić się na rynku w ciągu najbliższych 3-5 lat. Gospodarstwa prowadzące uprawy ekologiczne muszą jednak pamiętać, że sektor bio najprawdopodobniej utrzyma całkowity zakaz stosowania technologii NGT, co będzie wymagało zachowania stref buforowych.

— Redakcja agronom.work