Fosfor ze ścieków jako alternatywa dla drogich nawozów mineralnych

Od czasów powojennych nawozy mineralne były fundamentem wysokiej wydajności rolnictwa w całej Europie, od Polski po Niemcy i Niderlandy. Jednak europejskie rolnictwo pozostaje silnie uzależnione od importu skał fosforytowych, co naraża koszty produkcji rolnej na wahania rynkowe i zawirowania geopolityczne. Ostatnie kryzysy cenowe zmusiły agronomów oraz zarządców gospodarstw do poszukiwania lokalnych i niezawodnych źródeł makroelementów, które pozwolą utrzymać wysokie plony zbóż i rzepaku bez nadwyrężania budżetu.

Obiecujące badania skupiają się na wydobywaniu związków bogatych w fosfor bezpośrednio ze strumieni ścieków komunalnych. W przeciwieństwie do surowych osadów ściekowych, których stosowanie na polach jest mocno ograniczone przepisami sanitarnymi i zawartością metali ciężkich, ten oczyszczony osad wykazuje dużą biodostępność. Wyniki badań wskazują, że rośliny uprawne pobierają ten fosfor równie efektywnie, co tradycyjne nawozy fosforowe stosowane w konwencjonalnej agrotechnice.

Oprócz korzyści czysto ekonomicznych, wykorzystanie odzyskanego fosforu niesie za sobą ważne zalety środowiskowe. Spływy rolnicze bogate w nadmiar składników odżywczych są główną przyczyną eutrofizacji wód, co zmusza instytucje unijne do zaostrzania przepisów dotyczących nawożenia. Stosowanie produktu o lepszych właściwościach wiązania w glebie może pomóc rolnikom w ograniczeniu wymywania pierwiastków do wód gruntowych i utrzymaniu zgodności z zaostrzonymi normami środowiskowymi.

Wprowadzenie na rynek nawozów pochodzących z recyklingu ścieków mogłoby w dłuższej perspektywie skrócić łańcuchy dostaw dla sektora rolnego. Choć infrastruktura przetwórcza wymaga jeszcze nakładów inwestycyjnych, rozwiązania z zakresu agritech coraz śmielej spoglądają w stronę gospodarki obiegu zamkniętego, upatrując w niej szansę na uniezależnienie gospodarstw od zewnętrznych dostawców surowców.

Wniosek praktyczny: Chociaż powszechne stosowanie fosforu pochodzącego ze ścieków wymaga jeszcze czasu, agronomowie powinni śledzić rozwój pilotowych instalacji odzysku, które w przyszłości mogą zaoferować tańszą alternatywę dla drogich surowców importowanych.

— Redakcja agronom.work