Edycja genów pomoże rolnikom chronić wartość odżywczą upraw przed zmianami klimatu

Wraz z postępującymi zmianami klimatycznymi rolnicy w Polsce i sąsiednich krajach stają przed nowym wyzwaniem: spadkiem wartości odżywczej upraw. Badania naukowe dowodzą, że podwyższony poziom dwutlenku węgla oraz powtarzające się susze, które coraz mocniej dotykają m.in. Wielkopolskę czy Kujawy, prowadzą do obniżenia zawartości białka, cynku oraz żelaza w pszenicy i jęczmieniu. Dla producentów rolnych oznacza to trudności ze spełnieniem rygorystycznych norm jakościowych narzucanych przez zakłady przetwórcze.

Odpowiedzią na te problemy mogą być nowoczesne technologie genetyczne, w tym przede wszystkim edycja genów metodą CRISPR-Cas. W przeciwieństwie do tradycyjnej hodowli roślin, która wymaga wielu lat pracy na uzyskanie stabilnej odmiany, edycja genów pozwala na precyzyjne i szybkie modyfikowanie DNA roślin. Taka szybkość działania ma kluczowe znaczenie dla dostosowania polskich upraw do gwałtownie zmieniających się warunków pogodowych.

Koncepcja ta opiera się na tzw. biofortyfikacji, czyli genetycznym wzmocnieniu zdolności roślin do przyswajania i magazynowania cennych mikroelementów. Dzięki temu uprawy zachowują wysokie parametry jakościowe nawet w warunkach stresu suszy lub wysokich temperatur. Rolnicy zyskują możliwość produkcji ziarna o wysokiej wartości rynkowej bez konieczności intensywnego i kosztownego nawożenia dolistnego.

Kluczowym czynnikiem dla wdrożenia tych rozwiązań w Polsce jest stanowisko Unii Europejskiej wobec Nowych Technik Genomicznych (NGT). Trwająca debata nad liberalizacją przepisów ma na celu oddzielenie precyzyjnej edycji genów od tradycyjnego GMO. Zmiana ta ułatwi rejestrację i uprawę nowych, odpornych odmian na terenie całej Wspólnoty, co przełoży się na wzrost konkurencyjności europejskiego rolnictwa.

Kontekst dla rolnika: Planowane złagodzenie unijnych przepisów dotyczących NGT otworzy polskim gospodarstwom drogę do zakupu nowoczesnych nasion o wyższej tolerancji na suszę i lepszym profilu białkowym. Warto już teraz śledzić doniesienia z poletek doświadczalnych firm nasiennych wprowadzających te technologie.

— Redakcja agronom.work