Nowy indeks ryzyka klimatycznego wskazuje rosnące zagrożenie motylicą wątrobową u zwierząt w Europie

Produkcja zwierzęca w Europie stoi w obliczu zmieniających się warunków sanitarnych, ponieważ zmiany klimatyczne modyfikują zasięg i intensywność występowania chorób pasożytniczych. Nowo opracowany indeks ryzyka środowiskowego dostarcza szczegółowych informacji na temat tego, jak fascioloza — powszechnie znana jako motylica wątrobowa — reaguje na regionalne zmiany w środowisku. Ponieważ pasożyty wywołujące tę chorobę wykorzystują słodkowodne ślimaki jako żywicieli pośrednich, ich cykl życiowy i tempo transmisji są silnie powiązane z wilgotnością, temperaturą oraz sezonowością pogodową.

Dla hodowców bydła i owiec motylica wątrobowa od dawna stanowi poważne wyzwanie ekonomiczne i zdrowotne, prowadząc do pogorszenia konwersji paszy, spadku wydajności mlecznej, odrzucenia wątroby w ubojniach, a w skrajnych przypadkach do nagłych padnięć w silnie zainfekowanych stadach. Tradycyjne zarządzanie wypasem i rutynowe zabiegi odrobaczania były główną linią obrony w umiarkowanych regionach Europy. Jednak nieregularne opady deszczu i wydłużające się ciepłe okresy zakłócają przewidywalne okna chorobowe, co utrudnia precyzyjne planowanie zabiegów profilaktycznych w gospodarstwie.

Nowy wskaźnik ryzyka ma na celu ułatwienie tych zadań operacyjnych poprzez zaoferowanie bardziej precyzyjnego podejścia prognostycznego opartego na czynnikach środowiskowych. Mapując wpływ temperatury i dostępności wody na siedliska ślimaków oraz tempo rozwoju pasożytów, model pomaga zidentyfikować podatne regiony, które wcześniej charakteryzowały się mniejszym presją infekcyjną. Dla doradców ds. żywienia i zdrowia stad dane te stanowią podstawę do aktywniejszego zarządzania gospodarstwem, odchodząc od rutynowych zabiegów na rzecz celowanych interwencji.

Wprowadzenie takich wskaźników ryzyka środowiskowego do codziennej praktyki rolniczej wpisuje się w szersze dążenie Unii Europejskiej do zrównoważonej produkcji zwierzęcej i ograniczenia stosowania środków chemicznych. Nadmierne poleganie na lekach przeciwpasożytniczych grozi przyspieszeniem zjawiska oporności, co już teraz budzi obawy w wielu systemach wypasowych. Lepsze systemy wczesnego ostrzegania pozwalają hodowcom wdrażać leczenie tylko wtedy, gdy warunki środowiskowe faktycznie sprzyjają wysokiemu ryzyku zakażenia.

W obliczu rosnącej niestabilności klimatycznej narzędzia przekładające dane środowiskowe na praktyczne decyzje w gospodarstwie stają się kluczowe dla zachowania dobrostanu zwierząt i rentowności produkcji. Hodowcy powinni śledzić regionalne komunikaty weterynaryjne oraz korzystać z zaawansowanych systemów monitoringu, aby odpowiednio dostosować harmonogramy wypasu i rotacji pastwisk do zmieniającej się dynamiki zagrożeń.

— Redakcja agronom.work